Eğitimin Amacı

Eğitimin amacı; katılımcıların ISO 14001:2026 Çevre Yönetim Sisteminin gerekliliklerini anlayabilmelerini, bu gereklilikleri işletmenin faaliyet ve süreçlerine aktarabilmelerini ve etkin bir çevre yönetim sisteminin kurulması, uygulanması ve geliştirilmesi için gerekli sistematik yaklaşımı oluşturabilmelerini sağlamaktır.

Program kapsamında standardın maddeleri; çevresel performans, uygunluk yükümlülükleri, risk ve fırsatlar, yaşam döngüsü bakışı, operasyonel kontrol, performans değerlendirme ve sürekli iyileştirme ile ilişkilendirilerek ele alınır.

Eğitim Sonunda Katılımcılar Neler Yapabilir?

• ISO 14001:2026 standardının yapısını ve temel gerekliliklerini açıklayabilir.
• Kuruluşun bağlamını ve ilgili tarafların çevre yönetimi açısından beklentilerini değerlendirebilir.
• Çevresel boyutları belirleyerek önemli çevresel etkileri sınıflandırabilir.
• Yasal ve diğer uygunluk yükümlülükleri için sistematik takip yapısı oluşturabilir.
• Çevresel risk ve fırsatları belirleyerek yönetim aksiyonları geliştirebilir.
• Çevresel amaç, hedef ve performans göstergeleri oluşturabilir.
• Yaşam döngüsü bakış açısını satınalma, tasarım, üretim ve tedarik zinciri süreçlerine uygulayabilir.
• Operasyonel kontrol ve çevresel acil durum planlarını değerlendirebilir.
• Çevre yönetim sistemi performansını iç tetkik ve yönetimin gözden geçirmesi yoluyla değerlendirebilir.
• Uygunsuzlukları analiz ederek düzeltici faaliyet ve sürekli iyileştirme sistemini yönetebilir.

Eğitim İçeriği

ISO 14001:2026 Yapısı ve Kuruluşun Bağlamı

• ISO 14001:2026 standardının amacı, kapsamı ve çevre yönetimindeki yeri
• Çevre yönetim sisteminin beklenen sonuçlarının değerlendirilmesi
• Kuruluşun iç ve dış konularının çevre yönetimi açısından belirlenmesi
• İlgili tarafların ihtiyaç ve beklentilerinin analiz edilmesi
• Çevre yönetim sistemi kapsamının belirlenmesi
• Çevre yönetim sisteminin kuruluş süreçleriyle bütünleştirilmesi

Liderlik, Çevre Politikası ve Kurumsal Sorumluluk

• Üst yönetimin çevre yönetim sistemindeki liderlik ve hesap verebilirlik rolü
• Çevre yönetiminin iş süreçleri ve kurumsal yönetime entegrasyonu
• Çevre politikasının kapsamı ve temel taahhütlerinin oluşturulması
• Çevrenin korunması ve çevresel performansın geliştirilmesi yaklaşımı
• Görev, yetki ve sorumlulukların belirlenmesi
• Çevre politikasının çalışanlar ve ilgili taraflarla ilişkilendirilmesi

Çevresel Boyutlar, Etkiler ve Yaşam Döngüsü Bakış Açısı

• Faaliyet, ürün ve hizmetlerin çevresel boyutlarının belirlenmesi
• Çevresel boyut ve çevresel etki ilişkisinin kurulması
• Önemli çevresel boyutların değerlendirme kriterlerinin oluşturulması
• Normal, anormal ve acil durum koşullarının değerlendirilmesi
• Yaşam döngüsü bakış açısının çevre yönetim sistemine dahil edilmesi
• Tasarım, satınalma, tedarikçi, kullanım ve yaşam sonu etkilerinin değerlendirilmesi

Uygunluk Yükümlülükleri ve Çevresel Uyum Yönetimi

• Yasal ve diğer uygunluk yükümlülüklerinin belirlenmesi
• Kuruluşa uygulanabilir çevre yükümlülüklerinin sınıflandırılması
• Mevzuat ve uygunluk yükümlülükleri envanterinin oluşturulması
• Uygunluk yükümlülüklerinin süreç ve sorumlularla eşleştirilmesi
• Uygunluk değerlendirmesinin planlanması ve gerçekleştirilmesi
• Uygunluk kanıtlarının, kayıtların ve aksiyonların yönetilmesi

Riskler, Fırsatlar, Çevresel Hedefler ve Değişikliklerin Planlanması

• Çevre yönetim sistemi açısından risk ve fırsatların belirlenmesi
• Çevresel boyutlar ve uygunluk yükümlülükleriyle risklerin ilişkilendirilmesi
• Önemli risk ve fırsatlar için aksiyonların planlanması
• Ölçülebilir çevresel amaç ve hedeflerin oluşturulması
• Hedefler için sorumlu, kaynak, takvim ve performans göstergelerinin belirlenmesi
• Çevre yönetim sistemindeki değişikliklerin planlı biçimde yönetilmesi

Kaynaklar, Yetkinlik, Farkındalık, İletişim ve Dokümantasyon

• Çevre yönetim sistemi için gerekli kaynakların belirlenmesi
• Görev bazlı çevresel yetkinlik gerekliliklerinin oluşturulması
• Çalışan farkındalığı ve çevresel sorumlulukların geliştirilmesi
• İç ve dış çevresel iletişim süreçlerinin planlanması
• Dokümante edilmiş bilginin oluşturulması ve güncelliğinin yönetilmesi
• Kayıtların erişim, koruma, değişiklik ve saklama kontrollerinin kurulması

Operasyonel Planlama, Kontrol ve Acil Durum Yönetimi

• Önemli çevresel boyutlara yönelik operasyonel kontrollerin belirlenmesi
• Proses kriterlerinin ve işletme koşullarının tanımlanması
• Satınalma ve dışarıdan sağlanan süreçlerde çevresel kontrollerin uygulanması
• Yaşam döngüsü perspektifiyle ürün ve hizmet süreçlerinin yönetilmesi
• Çevresel acil durumların ve potansiyel olayların belirlenmesi
• Acil durum hazırlığı, müdahale, tatbikat ve sonuçların değerlendirilmesi

Performans Değerlendirme, İç Tetkik ve Sürekli İyileştirme

• Çevresel performansın izlenmesi, ölçülmesi, analizi ve değerlendirilmesi
• Çevresel performans göstergeleri ve hedef gerçekleşmelerinin takibi
• İç tetkik programının risk ve süreç yaklaşımıyla hazırlanması
• Yönetimin gözden geçirmesi girdileri ve kararlarının değerlendirilmesi
• Uygunsuzluk, neden analizi ve düzeltici faaliyetlerin yönetilmesi
• Çevre yönetim sistemi ve çevresel performans için sürekli iyileştirme yaklaşımı

Uygulamalar ve Vaka Çalışmaları

Çevresel boyut-etki uygulamasında örnek bir üretim işletmesinin hammadde kabulü, üretim, bakım, depolama ve sevkiyat süreçleri analiz edilir. Enerji, su, kimyasal, atık, emisyon ve diğer çevresel boyutlar belirlenerek önem derecelerine göre sınıflandırılır ve çevresel boyut-etki matrisi hazırlanır.

Uygunluk yükümlülükleri uygulamasında örnek işletmenin faaliyetleri için geçerli olabilecek çevresel yükümlülükler belirlenir. Yükümlülük, ilgili süreç, sorumlu kişi, kontrol yöntemi, kayıt ve değerlendirme sıklığını içeren örnek bir uygunluk takip matrisi oluşturulur.

Risk, fırsat ve hedef belirleme vakasında çevresel boyutlar, uygunluk yükümlülükleri, kaynak tüketimi ve operasyonel koşullar birlikte değerlendirilir. Öncelikli çevresel riskler belirlenir; bu riskler için amaç, hedef, performans göstergesi, sorumlu ve aksiyon planı oluşturulur.

Bütünleşik ISO 14001 uygulamasında örnek bir işletmenin kuruluş bağlamı, çevresel boyutları, uygunluk yükümlülükleri, riskleri, operasyonel kontrolleri ve performans göstergeleri birlikte ele alınır. Katılımcılar çevre yönetim sisteminin temel süreç haritasını oluşturur ve iç tetkikten yönetimin gözden geçirmesine kadar sistemin nasıl işleyeceğini değerlendirir.

Kimler Katılmalı?

• Çevre yöneticileri ve çevre mühendisleri
• ISO 14001 sisteminin kurulması ve yürütülmesinden sorumlu çalışanlar
• Sürdürülebilirlik yöneticileri ve sürdürülebilirlik ekipleri
• Kalite ve entegre yönetim sistemi yöneticileri
• Üretim, operasyon ve fabrika yöneticileri
• Bakım, enerji, satınalma ve tedarik zinciri ekipleri
• İş sağlığı, güvenliği ve çevre profesyonelleri
• İç tetkik ve iç denetim ekipleri
• Çevre mevzuatı ve uygunluk süreçlerinde görev alan çalışanlar
• ISO 14001:2026 geçiş ve sistem güncelleme çalışmalarında görev alacak profesyoneller

Eğitim Yöntemi

Eğitim; ISO 14001:2026 gerekliliklerinin açıklanması, süreç örnekleri, çevresel boyut-etki matrisi, uygunluk yükümlülüğü çalışmaları, risk ve fırsat değerlendirmeleri, çevresel hedef oluşturma ve operasyonel kontrol uygulamalarının birlikte kullanıldığı uygulamalı bir yapıda yürütülür.

Standart maddeleri işletmedeki gerçek süreçlerle ilişkilendirilir. Üretim, bakım, satınalma, depolama, lojistik ve destek faaliyetlerinde hangi ISO 14001 gerekliliklerinin nasıl uygulanacağı örnekler üzerinden değerlendirilir. Katılımcılar doküman hazırlamanın yanında sistemin nasıl işletileceğine odaklanır.

Kuruma özel programlarda mevcut ISO 14001 sistemi, çevresel boyut-etki matrisi, yasal uygunluk sistemi, çevresel hedefler ve operasyonel kontroller dikkate alınarak ISO 14001:2026 geçiş gereklilikleri değerlendirilebilir ve kuruma özgü uygulama yol haritası hazırlanabilir.

Süre

14 Saat / 2 Tam Gün

Kurumun mevcut çevre yönetim sisteminin ISO 14001:2026 açısından değerlendirilmesi, boşluk analizi, çevresel boyut-etki matrisi, uygunluk yükümlülüğü matrisi ve geçiş aksiyon planının hazırlanması durumunda program üç günlük uygulamalı formatta planlanabilir.