Eğitimin Amacı

Eğitimin amacı; katılımcıların standart maliyet sisteminin temel yapısını kavramalarını, ürün ve üretim süreçleri için uygun maliyet standartlarını oluşturabilmelerini ve gerçekleşen maliyetlerle standart maliyetler arasındaki farkları sistematik biçimde analiz edebilmelerini sağlamaktır.

Program kapsamında sapmaların hesaplanmasının yanında sapmaların satınalma, üretim, planlama, kalite, kapasite ve operasyonel performansla bağlantıları değerlendirilerek maliyet kontrolünü destekleyen yönetim aksiyonlarının geliştirilmesi ele alınır.

Eğitim Sonunda Katılımcılar Neler Yapabilir?

• Standart maliyet sisteminin temel çalışma yapısını açıklayabilir.
• Standart malzeme, işçilik ve genel üretim gideri maliyetlerini oluşturabilir.
• Standart maliyet ile gerçekleşen maliyet arasındaki toplam farkı hesaplayabilir.
• Malzeme fiyat ve miktar sapmalarını analiz edebilir.
• İşçilik ücret ve verimlilik sapmalarını hesaplayabilir.
• Değişken ve sabit genel üretim gideri sapmalarını değerlendirebilir.
• Kapasite ve üretim hacmi değişimlerinin birim maliyet üzerindeki etkisini analiz edebilir.
• Olumlu ve olumsuz sapmaların operasyonel nedenlerini belirleyebilir.
• Sapmaları ilgili sorumluluk merkezleriyle ilişkilendirebilir.
• Sapma analizlerinden hareketle maliyet kontrolü ve performans geliştirme aksiyonları oluşturabilir.

Eğitim İçeriği

Standart Maliyet Sisteminin Temelleri

• Standart maliyet kavramı ve yönetim sistemindeki rolü
• Fiili maliyet ile standart maliyet arasındaki fark
• Standart maliyet sisteminin planlama ve kontrol amacı
• İdeal, beklenen ve uygulanabilir standartların değerlendirilmesi
• Standartların oluşturulmasında veri kaynaklarının belirlenmesi
• Standart maliyet sisteminin bütçe ve performans yönetimiyle ilişkisi

Standart Ürün Maliyetinin Oluşturulması

• Standart ürün reçetesinin ve malzeme miktarlarının belirlenmesi
• Standart malzeme fiyatlarının oluşturulması
• Standart işçilik sürelerinin belirlenmesi
• Standart işçilik ücret oranlarının oluşturulması
• Genel üretim gideri standartlarının belirlenmesi
• Standart birim ürün maliyetinin hesaplanması

Direkt Malzeme Sapmalarının Analizi

• Toplam direkt malzeme maliyet sapmasının hesaplanması
• Malzeme fiyat sapmasının belirlenmesi
• Malzeme miktar veya kullanım sapmasının hesaplanması
• Satınalma fiyat değişimlerinin maliyet etkisinin değerlendirilmesi
• Fire, kalite ve tüketim farklılıklarının miktar sapmasına etkisi
• Malzeme sapmalarında sorumluluk ve neden analizinin yapılması

Direkt İşçilik Sapmalarının Analizi

• Toplam direkt işçilik maliyet sapmasının hesaplanması
• İşçilik ücret sapmasının belirlenmesi
• İşçilik verimlilik sapmasının hesaplanması
• Standart süre ile gerçekleşen süre farklarının değerlendirilmesi
• Duruş, öğrenme, kalite ve iş organizasyonunun verimliliğe etkisi
• İşçilik sapmalarının operasyonel performansla ilişkilendirilmesi

Genel Üretim Giderleri Sapmaları

• Genel üretim giderlerinin sabit ve değişken olarak ayrıştırılması
• Değişken genel üretim gideri harcama sapmasının değerlendirilmesi
• Değişken genel üretim gideri verimlilik etkisinin analiz edilmesi
• Sabit genel üretim gideri bütçe sapmasının hesaplanması
• Üretim hacmi ve kapasite sapmalarının değerlendirilmesi
• Genel üretim gideri sapmalarının birim maliyet üzerindeki etkisinin analiz edilmesi

Kapasite, Hacim ve Birim Maliyet Etkisi

• Normal kapasite ve gerçekleşen kapasitenin karşılaştırılması
• Atıl kapasite maliyetinin belirlenmesi
• Üretim hacmi değişiminin sabit maliyet dağılımına etkisi
• Düşük kapasite kullanımının birim maliyete etkisinin hesaplanması
• Fazla kapasite kullanımının maliyet ve performans açısından değerlendirilmesi
• Kapasite sapmalarının üretim planlama kararlarıyla ilişkilendirilmesi

Sapmaların Kök Neden Analizi ve Sorumluluk Yönetimi

• Sapmanın finansal etkisinin önemlilik açısından değerlendirilmesi
• Fiyat, miktar, verimlilik ve kapasite nedenlerinin ayrıştırılması
• Satınalma, üretim, kalite ve planlama etkilerinin belirlenmesi
• Kontrol edilebilir ve kontrol edilemeyen sapmaların ayrıştırılması
• Sorumluluk merkezlerine göre sapma sahipliğinin belirlenmesi
• Tekrarlayan sapmalar için kök neden ve düzeltici aksiyon oluşturulması

Sapma Analizinden Yönetim Raporlamasına

• Standart, gerçekleşen ve sapma bilgilerinin birlikte raporlanması
• Tutar ve yüzde bazında önemlilik eşiklerinin belirlenmesi
• Olumlu ve olumsuz sapmaların yönetim açısından yorumlanması
• Sapma-neden-finansal etki bağlantısının kurulması
• Sorumlu birim ve aksiyon bilgilerinin rapora dahil edilmesi
• Aylık maliyet sapma raporunun yönetim kararlarında kullanılması

Uygulamalar ve Vaka Çalışmaları

Standart ürün maliyeti uygulamasında örnek bir ürünün standart reçetesi, malzeme fiyatları, işçilik süreleri, işçilik ücretleri ve genel üretim giderleri kullanılarak standart birim maliyet oluşturulur.

Malzeme sapması vakasında standart miktar ve fiyatlarla gerçekleşen tüketim ve satınalma fiyatları karşılaştırılır. Fiyat ve miktar sapmaları ayrı ayrı hesaplanarak satınalma, fire ve üretim verimliliği etkileri değerlendirilir.

İşçilik ve kapasite uygulamasında gerçekleşen çalışma süreleri, standart süreler, ücret oranları ve üretim hacmi kullanılarak işçilik ücret, verimlilik ve kapasite sapmaları hesaplanır.

Bütünleşik vaka çalışmasında örnek bir işletmenin standart ve gerçekleşen maliyet verileri kullanılarak malzeme, işçilik ve genel üretim gideri sapmaları analiz edilir. Katılımcılar önemli sapmalar için neden, sorumlu birim ve yönetim aksiyonlarını içeren kısa bir Maliyet Sapma Raporu hazırlar.

Kimler Katılmalı?

• Maliyet muhasebesi ve yönetim muhasebesi uzmanları
• Finans ve mali işler ekipleri
• Controlling ve bütçe profesyonelleri
• Fabrika ve üretim yöneticileri
• Üretim planlama ve operasyon ekipleri
• Endüstri mühendisleri ve süreç geliştirme uzmanları
• Satınalma ve tedarik zinciri profesyonelleri
• Maliyet ve operasyonel performans yönetiminden sorumlu yöneticiler

Eğitim Yöntemi

Eğitim; kısa kavramsal anlatımlar, standart maliyet hesaplamaları, malzeme ve işçilik sapma analizleri, kapasite ve genel üretim gideri uygulamaları ile bütünleşik işletme vakası üzerinden yürütülür.

Katılımcılar sapmaları formül düzeyinde hesaplamanın yanında sonuçların operasyonel nedenlerini değerlendirir. Her önemli sapma için finansal etki, sorumluluk alanı ve alınabilecek aksiyonlar birlikte ele alınır.

Kuruma özel eğitimlerde şirketin standart reçeteleri, maliyet merkezleri, üretim hacimleri ve anonimleştirilmiş gerçekleşen maliyet verileri kullanılarak şirkete özgü sapma analizi uygulaması hazırlanabilir.

Süre

7 Saat / 1 Tam Gün

Program bir günlük yoğun uygulamalı eğitim olarak tasarlanmıştır. Şirkete özgü standart maliyet modeli, ayrıntılı genel üretim gideri sapmaları ve Excel tabanlı aylık sapma raporlama sistemi çalışması eklendiğinde program iki günlük formata genişletilebilir.